Nowy Rynek
Nowy Rynek (Neue Markt)
- Pierzeja zachodnia:
Po pożarze Piły w 1626 roku wytyczono obszar Nowego Rynku. Pośrodku nowego centrum stanął drewniany ratusz, który z upływem czasu popadł w ruinę. Od lat 3 0. XIX wieku funkcję ratusza pełniła jedna z kamienic przy zachodniej pierzei. Po pożarze miasta w 1834 roku i licznych przebudowach ostateczny kształt, znany ze starych kart pocztowych, ratusz uzyskał w 1887 roku. Z powodu gwałtownego rozwoju miasta, który nastąpił na przełomie XIX i XX wieku, władze miasta wykupiły kilka sąsiednich kamienic, w których umieszczono agendy urzędu. W 1945 roku całość zabudowy Nowego Rynku uległa zagładzie.
- Strona północna:
Strona północna Nowego Rynku przedzielona była ulicą Mostową, która łączyła Nowy i Stary Rynek. Ta ważna kiedyś ulica z czasem straciła swoje znaczenie i stała się deptakiem. Na narożniku Mostowej i Rynku znajdował się hotel „Pruski dwór”. W jego gościnnych progach zbierało się pilskie towarzystwo miłośników przyrody, którym kierował autor przewodnika po rejencji pilskiej Richard Frase. Całość zabudowy Nowego Rynku uległa zniszczeniu w 1945 roku.
- Strona wschodnia:
Wśród zabudowy wschodniej strony Nowego Rynku należy wspomnieć m.in. o kamienicy pod numerem 5, w której w latach 1902-1920 mieszkał Teofil Drozdowski. Był on jednym z liderów ruchu polskiego w Pile w latach 1918-1920. Władze niemieckie zmusiły go, podobnie jak księdza Zygmunta Dykierta do opuszczenia miasta. Pod numerem 7 znaj dowala się księgarnia „Comeniusa” zaś pod numerem 8 był hotel i delikatesy. Wschodnia pierzeja rynku przestała istnieć w 1945 roku.
- Strona południowa:
Po stronie południowej Nowego Rynku znajdowało się kilka interesujących budowli. Tu od 1779 do 1945 roku mieściła się apteka założona przez Fryderyka Urbana. W XVIII a także XIX wieku uległa ona wielokrotnie spaleniu. Największą budowlą tej pierzei był masywny hotel Pod Złotym Lwem. W sąsiednim budynku, narożnym z ulicą Poznańską (obecna Śródmiejska) znajdowała się tablica upamiętniająca pobyt w tym domu królowej pruskiej Luizy, uciekającej przed wojskami francuskimi z Berlina do Królewca. Na przełomie października i listopada 1806 roku przez parę dni przebywała ona w kamienicy radcy prawnego Nehringa.
Źródło: Marek Fijałkowski, Piła na fotografiach Romana Zaranka.
Ciekawostki
Katholiche Kirche, Postmat, Beamten Wohnhauser, Neuer Markt, Taubstummen Anstalt, Seminar, Bismarckstrasse, 13.06.1920 rok
Postamt, Neuer Markt, Bismarckstrasse, Lehrer Seminar, Stadtpark, Brombergervorstadt schulen, Kuddowbrucke, Lutherkirche. 11. 10.1914 rok, Kgl. Landsturm-Ersatz-Bataillon Posiada pieczątkę II.17 – Landsturm-Infanterie-Ersatz-Bataillon Schneidemühl
Schneidemühl, Breuerstrasse, Neuer Markt, Grosse Kirchenstrasse, Langericht, Evangeliche Kirche, Denkmal Wilhelm 1, Postamt, Lutherkirche, kath. Kirche, Motylewobruck, Stadtpark25.08.1905 rok
Katcholiche Kirche mit KüddowbrückeEcke Posener-und ZeughstrasseTaubstummen-AnstaltKaiserliches PostamtBeamten WohnhäuserKgl. Lehrer-SeminarBismarckstrasseNeuer MarktPartie a. d. Küddow1912 rok
Neuer Markt mit Rathaus Kuddowbrucke Partie an der Kuddow Partie im Stadtpark Lehrerseminar 30.09.1906 rok
Postawiony 2 października 1915 r. koło pomnika Wilhelma. Kolumna podczas pierwszej wojny światowej miała ona zachęcać mieszkańców do patriotycznych datków na fundusz wojenny. W zamian za datek ofiarodawca otrzymywał specjalny gwóźdź, który przybijał do kolumny.
Feier zur Enthüllung des Kaiser Wilhelm-Denkmals ze Schneidemühl am 21 Juni 1903 Uroczystość odsłonięcia pomnika Cesarza Wilhelma w Schneidemühl 21 czerwca 1903 07.08.1914 rok
Schneidemühl - Regierung, Neuer MarktDeutsch Krone - An der evang. Kirche, See mit sur Stadt, Rathaus;JastrowSchloss Tütz Piła, Wałcz, Jastrowie, Tuczno15.01.1976r.
Hotel Preussenhof, Neuen Markt 12, Neuzeitliche Fremdenzimmer mit fliessendem wasser. Zentralheizung. Nowoczesne pokoje gościnne z bierzącą wodą. Centralne ogrzewanie. właściciel Erwin Behncke, 37 łóżek. Północna część dzisiejszego Placu Zwycięstwa. 24.09.1928 rok
Neuer Markt, Rathauseeite W budynku narożnym na dzisiejszym placu Zwycięstwa/ul Spacerowa znajdował się sklep, którego właścicielami byli Fritz Preul i Gerhard Berning. Sklep oferował szeroki asortyment artykułów gospodarstwa domowego, a także narzędzia żelazne, obrabiarki, osprzęt budowlany, piece, kuchenki gazowe, pralki, wyżymaczki, szkło i porcelana w tym hotelowa i wszelakie towary drobne .
Schneidemühl - Südseite des neuen Marktes. Historisches Eckhaus. Preussens Königin, die unvergessliche Luise, fand in den October Tagen 1806 hier gastliche Aufnahme. Królowa Prus, niezapomniana Luiza, gościnnie zawitała tu w październiku 1806 roku. 15.12.1899 rok
Strona zachodnia Nowego Rynku. 15.07.1900 rok cyt. z gazety: Dziś rano, po pracowitym 76 letnim życiu zmarł niespodziewanie stary obywatel Schneidemühl, kupiec Paul Dreier. W latach 1892 do 1919 zapisał się aktywną służbą radnego miejskiego właściwej Rady Miejskiej miasta Schneidemühl, wiele cennego i przydatnego robiąc dla społeczności. Był tym, który pierwszy w Schneidemühl uznawał, że każdy robotnik powinien posiadać własny majątek, czego świadectwem dziś oraz na późniejsze czasy jest osiedle "Dreiers Kolonie" nazwane imieniem Zmarłego. Jego syn, Paul, w bardzo młodym wieku (po ukończeniu szkoły średniej) wstąpił do wojska, by służyć podczas pierwszej wojny światowej, wkrótce stracono z nim kontakt.
Na pierwszym planie po lewej ostrzyciel noży ze swoim sprzętem. W tle widać sklep kupca pochodzenia żydowskiego Hugona Itzigsohna. 1904 rok
Bardzo rzadka pocztówka przedstawiająca uroczystość odsłonięcia pomnika Cesarza Wilhelma I 21 lipca 1903 roku. Moment tuż przed odsłonięciem - pomnik jest jeszcze całkowicie zakryty. Sfotografowano (uroczystość) z pokoju , w którym w 1806 roku Królowa Luise z ówczesnym Księciem Wilhelmem , późniejszym Cesarzem Wilhelmem I , po przybyciu zostali serdecznie przyjęci. Pocztówka wysłana 3 dni po uroczystości odsłonięcia. 24.07.1903
Bardzo rzadka pocztówka przedstawiająca uroczystość odsłonięcia pomnika Cesarza Wilhelma I 21 lipca 1903 roku. Moment tuż przed odsłonięciem - pomnik jest częściowo odsłonięty. Sfotografowano (uroczystość) z pokoju , w którym w 1806 roku Królowa Luise z ówczesnym Księciem Wilhelmem , późniejszym Cesarzem Wilhelmem I , po przybyciu zostali serdecznie przyjęci. Pocztówka wysłana 3 dni po uroczystości odsłonięcia. 24.07.1903
Pocztówka wysłana 13 września 1925 przedstawia wnętrze lokalu, który znajdował się pod adresem Neuer Markt 27 wg księgi adresowej miasta z 1931roku podobnie jak hotel "Zum goldenen Löwen".
Parade der Garnison zur Jubilaumsfeier am 18. Januar 1901 Parada 149. Pułku Piechoty na Nowym Rynku z okazji jubileuszowego święta 25.1.1902
Neuer Markt u. Friedrichstrasse, Nowy Rynek z widokiem na ulicę Friedrichstrasse (Spacerowa, kiedyś Bohaterów Stalingradu)
Bardzo rzadka pocztówka przedstawiająca uroczystość odsłonięcia pomnika Cesarza Wilhelma I 21 lipca 1903 roku. Moment tuż przed odsłonięciem - pomnik jest całkowicie odsłonięty. Sfotografowano (uroczystość) z pokoju , w którym w 1806 roku Królowa Luise z ówczesnym Księciem Wilhelmem , późniejszym Cesarzem Wilhelmem I , po przybyciu zostali serdecznie przyjęci. Pocztówka wysłana 5 dni po uroczystości odsłonięcia. 26.07.1903